دستورپخت

پنکیک پف‌دار با شیر و لیمو؛ جایگزین خانگی بِاترمیلک

پنکیک بسیار پف‌دار و ابری با ترکیب شیر و آب لیمو به‌جای بِاترمیلک؛ مناسب صبحانهٔ آخر هفته و سرو با سیروپ.

  • آماده‌سازی: 15 دقیقه
  • پخت: 20 دقیقه
  • 3 پرس
  • سختی: 2 از ۵

این پنکیک پف‌دار و ابری بیشتر برای صبحانه‌های آخر هفته مناسب است؛ جایی که وقت دارید کمی با خمیر کار کنید و بعد از سرو کردن، همه دور میز جمع می‌شوند. اصل ماجرا در یک ترفند ساده است: بِاترمیلک، یعنی شیر ترش که در دستورهای آمریکایی استفاده می‌شود، در بسیاری از آشپزخانه‌های ایران پیدا نمی‌شود. اما می‌توانید با افزودن آب لیمو به شیر معمولی، همان ترشی و همان واکنش را ایجاد کنید. این ترکیب باعث می‌شود بیکینگ‌سودا فعال شود و پنکیک پف‌دار و نرم شود.

مواد این دستور را با دقت انتخاب کنید. آرد گندم معمولی کافی است. بیکینگ‌پودر و بیکینگ‌سودا هر دو لازم‌اند؛ بیکینگ‌پودر ور آمدن کلی را انجام می‌دهد و بیکینگ‌سودا با اسید لیمو واکنش می‌دهد و حباب‌های بیشتری می‌سازد. مقدار را دقیق بسنجید، چون زیادی سودا طعمی تلخ و صابونی به پنکیک می‌دهد. تخم‌مرغ‌ها دو عدد هستند و باعث می‌شوند بافت پنکیک کمی ترد و در عین حال نرم شود.

قدم اول، ترش کردن شیر است. آب لیمو را روی شیر بریزید و هم بزنید. پنج تا ده دقیقه صبر کنید تا کمی بیاید و کمی غلیظ شود. این شیر ترش‌شده را همان‌طور که هست در دستور استفاده کنید. اگر عجله دارید، همین چند دقیقه را هم نگذارید، ولی بهتر است تا آخر صبر کنید.

مواد خشک را در یک کاسه الک کنید. الک کردن آرد باعث می‌شود گلوله‌ها از بین بروند و خمیر یکدست‌تر شود. بعد مواد مایع را در کاسهٔ دیگر آماده کنید. تخم‌مرغ‌ها را با شیر ترش‌شده، کره آب‌شده و وانیل خوب بزنید تا امولسیون یکنواخت شود. کرهٔ آب‌شده باید خیلی داغ نباشد، وگرنه تخم‌مرغ را می‌پزد.

حالا دو مخلوط را روی هم بریزید و با یک کاردک یا قاشق بزرگ به‌آرامی هم بزنید. فقط تا وقتی که آرد خیس شود و خمیر یکدست گردد. خمیر باید کمی کشدار و پف‌دار باشد. اگر خیلی غلیظ به نظر رسید، یک یا دو قاشق شیر اضافه کنید.

پختن این پنکیک کمی صبر می‌خواهد. تابه را روی حرارت متوسط-کم بگذارید. یک قاشق کره یا روغن بزنید و یک‌سوم فنجان خمیر بریزید. وقتی روی سطح حباب‌های بزرگ‌تر ایجاد شد و لبه‌ها خشک شدند، پنکیک آماده برگرداندن است. برگردانید و دو دقیقه دیگر بپزید. اگر سطح خیلی زود قهوه‌ای شد، حرارت را کمتر کنید.

برای نگهداری پنکیک‌های آماده، آن‌ها را روی یک ظرف گرم بچینید و با دستمال تمیز بپوشانید تا نرم بمانند. هنگام سرو، روی هر پنکیک کمی کره، عسل یا سیروپ افرا بریزید. میوه‌های تازه مثل توت‌فرنگی، موز یا انبه هم بسیار خوش‌طعم می‌شوند.

یک نکتهٔ حرفه‌ای این است که بعد از ریختن خمیر، پنکیک را تکان ندهید تا خوب بپزد. فقط حباب‌ها را بخوانید و زمان برگرداندن را تشخیص دهید. دفعهٔ اول ممکن است یکی دو پنکیک ناموفق باشد، اما بعد از چند بار تمرین، به ریتم درست می‌رسید.

در پایان این دستور، حجم کمی آرد و شیر را برای سه نفر محاسبه کرده‌ایم. اگر مهمان دارید، مقدار را دو برابر کنید و پنکیک‌ها را در ظرف گرم نگه دارید. این پنکیک با قهوه یا چای شیرین، یک صبحانهٔ کامل و دلنشین می‌سازد.

سوالات متداول دربارهٔ این پنکیک

آیا می‌توانم بدون شیر ترش‌شده این دستور را انجام دهم؟ بله. اگر آب لیمو ندارید، از ماست معمولی یا کفیر به همان مقدار استفاده کنید. ماست هم اسید دارد و همان واکنش را با بیکینگ‌سودا ایجاد می‌کند. بافت آن کمی غلیظ‌تر می‌شود که معمولاً مطلوب است.

چرا پنکیک بعد از پخت فرو می‌نشیند؟ این معمولاً به دلیل زیادی هم زدن خمیر یا کهنه بودن بیکینگ‌پودر است. سعی کنید خمیر را فقط تا یکدست شدن بزنید و بیکینگ‌پودر را با تاریخ تازه استفاده کنید.

می‌توانم پنکیک‌های اضافه را یخ بزنم؟ بله. پنکیک‌های کاملاً سرد شده را بین کاغذ پergament بچینید و در کیسهٔ فریزر بگذارید. برای سرو، آن‌ها را در تابهٔ کم‌حرارت یا در مایکروویو گرم کنید.

نکتهٔ تکمیلی: برای پف بیشتر، خمیر را بعد از ترکیب، پنج دقیقه استراحت دهید و بعد پخت را شروع کنید. در این مدت حباب‌های ریز بیشتری تشکیل می‌شوند که پنکیک را هواتر می‌کند.

چند نکتهٔ عملی بیشتر برای نتیجهٔ بهتر

دمای مواد هم مهم است. شیر و تخم‌مرغ نزدیک به دمای اتاق باشند تا کره آب‌شدهٔ داغ باعث جمع شدن مخلوط نشود. اگر کره را سرد اضافه کنید، بخشی از آن به‌صورت گلوله در خمیر می‌ماند. کمی صبر کنید تا کره ولرم شود، سپس مخلوط کنید.

ترتیب ریختن مواد هم اثر دارد. همیشه مواد مایع را روی مواد خشک بریزید، نه برعکس. با این کار آرد کمتر در معرض هم زدن شدید قرار می‌گیرد و پنکیک نرم‌تر می‌شود. کاردک لاستیکی بهترین ابزار برای این مرحله است.

برای سرو مهمانی، می‌توانید پنکیک‌ها را در فر با دمای کم، حدود ۸۰ درجه، روی سینی گرم نگه دارید. این کار باعث می‌شود همه با هم گرم و تازه سرو شوند. روی آن‌ها را با یک دستمال تمیز بپوشانید تا خشک نشوند.

اگر فکر می‌کنید پنکیک کمی ترش است، مقدار آب لیمو را یک قاشق چای‌خوری کمتر کنید. طعم ترشی باید ملایم باشد و فقط حس تازگی بدهد، نه اینکه مزهٔ آن را غالب کند.

مواد اولیه

  • آرد گندم — 180 گرم
  • شکر سفید — 2 قاشق غذاخوری
  • بیکینگ‌پودر — 1.5 قاشق چای‌خوری
  • بیکینگ‌سودا — 0.5 قاشق چای‌خوری
  • نمک — 0.25 قاشق چای‌خوری
  • تخم‌مرغ — 2 عدد
  • شیر — 240 میلی‌لیتر
  • آب لیمو — 1 قاشق غذاخوری (برای ترش کردن شیر)
  • کره — 40 گرم (آب‌شده)
  • وانیل — 1 قاشق چای‌خوری

مراحل

  1. آب لیمو را به شیر اضافه کنید و ۵ تا ۱۰ دقیقه بگذارید بماند تا کمی غلیظ و ترش شود. این همان جایگزین بِاترمیلک است.
  2. آرد، شکر، بیکینگ‌پودر، بیکینگ‌سودا و نمک را در یک کاسه الک کنید و با هم مخلوط کنید.
  3. تخم‌مرغ‌ها، شیر ترش‌شده، کرهٔ آب‌شده و وانیل را در کاسهٔ دیگر کاملاً با هم بزنید.
  4. مواد مایع را به خشک اضافه کنید و فقط تا یکدست شدن هم بزنید. خمیر کمی کَشدار و پف‌دار باشد.
  5. تابه را روی حرارت متوسط-کم گرم کنید و کمی کره بزنید. هر بار یک‌سوم فنجان خمیر را در تابه بریزید.
  6. وقتی حباب‌ها روی سطح بیشتر شد و کناره‌ها خشک شد، برگردانید و دو دقیقهٔ دیگر بپزید. با سیروپ یا میوه سرو کنید.

نکات

اگر خمیر را زیاد هم بزنید پنکیک سفت می‌شود؛ پس فقط تا یکدست شدن کافی است.
حرارت را کم نگه دارید تا پنکیک از بیرون نسوزد و وسطش هم بپزد.
اگر شیر و لیمو را ندارید، می‌توانید از ماست معمولی هم به همان نسبت استفاده کنید.